İlhan Ürkmez

Katiad Dergisi Agustos 2005

“Şirketleri başarıya götürenler nitelikli, bilgili, tecrübeli ve güçlü çalışanlardır. Ancak sorumluluğunun bilincinde olan, katılımcı, işbirliğine açık, yaratıcı çözümler üreten ve kurumsal bağlılık içinde çalıştığı şirkete adanan çalışanlar şirketlerini bugünden geleceğe taşıyabilirler. Çünkü; güçlü şirketler ancak işini bilen ve kurumsal bağlılık yaşayan ve yaşatan güçlü bireylerle varolur.”

“İşe bağlılık” ile “iş performansı” birbirini karşılıklı etkileyen iki olgu olup farklı anlamlar içerir. İş performansı, çalışan kişinin teknik bilgi ve becerilerine, tecrübelerine ve entellektüel mesleki bilgilerine bağlı iken işe bağlılık daha çok kişilik özellikleriyle ilgilidir.

İşe bağlılık, kişinin çalıştığı şirketin hedeflerinin farkında olarak kendi yaptığı işi bu hedefler doğrultusunda yapması ve geliştirmesidir.

İşe bağlılık; çalışan kişinin kendi işini en üst seviyede yapmasını, artı değer üretmesini, başkalarının işlerine yardım etmesini ve daha fazla sorumluluk alması düşüncesi içinde olmasını öngörür.

İşe bağlılık; temel bazı kişilik özelliklerinin çalışanda olmasıyla ortaya çıkan bir sonuçtur.

İşe bağlılık; çalışanın güvenilir olması, işbirliğine yakın olması, iletişime açık empatik iletişim dili kullanması ve şirkete kendini adaması gibi bazı temel kişilik özelliklerinin üstünde oluşur.

İşte bu sebeple; şirketin verimliliği işe bağlılığı maksimum olan ve kendini çalıştığı şirkete adamış çalışanların varlığı ile doğru orantılıdır. İşini sevmeyen ve sevmeden çalışan, şirketini sevmeyen ve her gün şirkete şirketini sevmediği için gönülsüz gelen çalışan o şirket için potansiyel bir tehlikedir.

Çünkü; içinde sevgi, adanmışlık ve bağlılık olmayan hiç bir işin sonucu ne o işi yapanı nede o işin sonucundan etkilenenleri mennun eder. İşin sırrı, çalışanın işini ve şirketini sevmesidir. Şirkete bağlı kalarak adanmasıdır.

Yöneticiler, çalışanlarının “işe bağlılığı” ile işi yaparken sergiledikleri “iş ve görev performansına çok dikkat etmelidirler.

Özellikle bir terfi durumu söz konusu olduğunda “işe bağlılık”, “iş performansına kıyasla daha çok önemli bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır.Terfı ettirilecek kişinin iş performansının yeterli düzeyde olması o çalışanın bir üst pozisyona terfi ettirilmesinde yöneticiyi yanıltabilir.

Çalışanın iş performansının yüksek olması gerekli bir şarttır ancak yeterli şart değildir. Çünkü; çalışanın işe bağlılığına da bakılmalıdır. Hatta bazı durumlarda çalışanın işe bağlılığı daha çok önemli bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Şirket yönetiminde son zamanlarda işe bağlılık neden bu kadar çok önemli hale geldi?

İş hayatında rekabet arttıkça çalışanların işlerini yaparken göstermesi gerekli çabanın düzeyi de yükselmektedir. İşte bu durum işe bağlılığın önemini arttırıyor. Bu düşüncenin altında ise işine bağlı olan kişinin gönüllü olarak daha fazla çaba h a r c a y a c a ğ ı öngörüsü yatmaktadır.

D i ğ e r taraftan işe bağlılığı yüksek çalışanlar hem işlerini mükemmel yapıyorlar h e m de şirketlerini daha iyi t e m s i l ediyorlar. Şirketler, her alanda g ö r ü l e n d e ğ i ş i m l e başaçıkabilmek i ç in bu değişimle b a ş a ç ı k a b i l e c e k yetkinlikte o l a n yüksek potansiyelli kişileri ve yöneticileri bulmaya ve onları ihtiyaçları doğrultusunda y e t i ş t i r m e ye çalışmalıdırlar. Çünkü; bir şirketin yönetsel g ü c ü ve y ö n e t im iklimi b ü n y e s i n d e k i yöneticilerin p r o f e s y o n e l kimlikleriyle d o ğ r u orantılıdır.

Şirket içinde diğerlerinden ç o k daha ö n e m l i bazı kritik p o z i s y o n l a r vardır. Bu pozisyonların kritik özellik taşıdığı kadar o p o z i s y o n l a r d a oturan kişilerin de kritikliği söz konusudur. Doğru bir y ö n e t i c i n i n kendisi için doğru bir p o z i s y o n d a o l m a s ı şirket i ç in ne kadar ö n e m l i y s e , yanlış bir insanın doğru bir p o z i s y o n d a olması da o kadar tehlikeli ve dikkate alınması g e r e k e n bir durumdur. Bütün bu açıklamalardan sonra sonuç o l a r a k şunu söyleyebiliriz; Güçlü şirketler güçlü bireyler d e m e k t i r .

Kurumsal bağlılık her ş e y d e n önce şirket üst y ö n e t i m i tarafından ortaya konulması, yaşanması ye yaşatılması g e r e k e n bir durumdur. Ö z e l l i k l e şirket i ç i n d e kritik pozisyonlarda görev y a p a n kişilerin o p o z i s y o n için doğru insan olması ne kadar ö n e m l i y se o pozisyondaki kişilerin kurumsal bağlılık içinde göstermesi gerekli davranışların kalitesi de o kadar ç o k önemlidir. Yönetici olmak daha fazla sorumluluk almayı, daha fazla kurumsal bağlılık içinde olmayı ve kalmayı, yapılan işe ve şirkete daha fazla adanmayı gerektirir. Y ö n e t i c i olmayı bütün bu s ö y l e d i k l e r i m i z i n ç o k dışında s a d e c e “iş ve g ö r e v performansı”n da ki s o n u ç olarak g ö r e n y ö n e t i c i l e r e ğ e r işe bağlılığı ve adanmayı önemsemezlerse içine düştükleri yanılgı hem kendilerine ve hem de şirketlerine zarar verebilir.

Psikolojinin o ünlü çıkarımı bizlere bu konu da fikir vermektedir; “İyi düşünen insanlar iyi sonuçlar üretir, kötü düşünen insanlar ise kötü sonuçlar üretir.” Şirketine bağlılığı düşük olan işine ve şirketine adanmamış çalışanların veya yöneticilerin iş sonuçları çok iyi olabilir. Ama bunun sürekliliğinin garantisi yoktur. Bugün elde edilen çok iyi bir sonucun bir sonraki sefer de elde edileceğinin garantisini kimse veremez.

Çünkü; bağlılığın, sevginin, adanmışlığın olmadığı bir işte elde edilecek iyi sonuçlar tesadüfi olmaya mahkûmdur. Fakat; şirketine bağlılığı yüksek, işine ve şirketine adanmışlığında şüphe yaratmayan çalışanların ve yöneticilerin iş sonuçlan biraz önce belirttiğim psikolojinin çıkarımı temelinde düşünülürse her zaman artan bir oranda memnunluk verici seviye de olmaktadır.

İşte bu sebeptendir ki; şirketlerini başarıya götürenler sorumluluğunun bilincinde olan, iş birliğine açık, çözüm odaklı davranış geliştirerek yaratıcı çözümler üreten ve kurumsal bağlılık içinde çalıştığı şirkete adanan kişilerdir.

Yüksek potansiyelli ve işin gerektirdiği yetkinliklerle donanımlı kurumsal bağlılık içinde şirketine adanmış kişilerin şirket içindeki varlığı ve doğru pozisyonlarda yönetici olarak bulunmaları o şirketi ileriye götürecek muazzam bir yakıttır.

Gelişmeyi, büyümeyi, verimliolmayı ve kurumsal bir kimlik içinde profesyonel olmayı hedefleyen her şirket, böyle bir yakıta sahip olmayı amaç edinmeli ve bu konu da doğru adımları atarak doğru davranışları sergilemelidir, unutulmamalıdır ki sözü edilen bu yakıt günümüz iş dünyasında giderek kıt kaynak olan ve sahip olununca da elde tutulması zor olan bir yakıttır.